انواع ارزهای دیجیتال؛ معرفی ۱۳ دسته اصلی رمز ارزها

بعضی افراد رویای یک شبه ثروتمند شدن را در سر دارند؛ آن ها تمایل دارند در چیزی سرمایه گذاری کنند که در کوتاهترین زمان بیشترین سود را بدهد و با توجه به شنیده های خود از بازار ارزهای دیجیتال یا Cryptocurrency خیال می‌کنند اگر سرمایه خود را تبدیل به رمز ارز کنند، می‌توانند در کمتر از چند روز چند برابر آن چه گذاشته اند، بردارند. بدون توجه به محل سرمایه گذاری (بازار طلا، ارزهای فیات، فارکس یا …)، معمولا این افراد همواره رویای یک شبه پیمودن راه صد ساله را در ذهن دارند.
در واقعیت اما ارزهایی هستند که ارزش آن ها در کمتر از چند ساعت بیش از چند صد درصد رشد کرده و در طرف مقابل هم ارزهایی وجود دارند که در کمتر از چند دقیقه تمام سرمایه، سرمایه‌گذاران خود را با خاک یکسان کرده اند. تصمیم با شماست، می توانید سنجیده، با کسب اطلاعات و آموزش وارد این بازار شده و به ترید یا خرید و فروش بپردازید، و یا می توانید بی گدار و بدون آگاهی کافی بر پایه شانس نسبت به معامله اقدام کنید که سود و ضرر هر دو محتمل هستند.

با گسترش بازار ارزهای دیجیتال، ضرورت آشنایی با انواع رمزارزها و شناخت آن ها بیش از پیش مطرح می شود.

اینها را گفتیم تا شما را کمی با ریسک های احتمالی بازار بزرگ معاملات ارزهای دیجیتال و کریپتوکارنسی آشنا کرده و پیشنهاد کنیم پیش از اقدام به خرید و فروش، پیشنهاد می‌کنیم این مطلب را مطالعه نمایید. در این مقاله هر آن چه برای ورود و سرمایه گذاری، روش های انتخاب صرافی معتبر، وجوه قانونی و شرعی و نیز ریسک های احتمالی این بازار نیاز دارید پیدا می‌کنید.

در ادامه مقاله ای که مطالعه می‌کنید قصد داریم انواع ارزهای دیجیتال (مجازی) را معرفی کرده و پس از دسته بندی آن ها، رمز ارزهای مطرح هر گروه را نیز نام برده و شما را برای خرید آن ها راهنمایی کنیم.

ارز دیجیتال یا کریپتوکارنسی چیست؟

نوعی دارایی رمزنگاری شده دیجیتال یا مجازی است که هرگونه کلاهبرداری و تقلب در تراکنش های آن غیرممکن است. غالب ارزهای دیجیتال بر پایه فناوری بلاک چین (Blockchain) و بصورت شبکه های غیر متمرکز ایجاد شده اند. ارزهای دیجیتال معمولاً توسط هیچ مرجع قانونی صادر نشده و توسط هیچ تنظیم کننده مرکزی مورد دستکاری قرار نمی‌گیرد و این عدم دخالت دولت ها در تراکنش های شبکه بلاک چین از ویژگی های بارز رمز ارزها است.

دو اصطلاح بسیار رایجی که اگر قصد سرمایه گذاری در این بازار را داشته باشید، حتما خواهید شنید کوین و توکن هستند. هریک از این دو عبارت مفهوم متفاوتی دارند و به دسته خاصی از ارزها اطلاق می‌شوند. در ادامه تعریف مختصری از آن ها ارائه می‌دهیم.

ارزهای دیجیتال به دو نوع کلی تقسیم می شوند؛ توکن و کوین. سکه و توکن دارای تفاوت ها و شباهت هایی با یکدیگر هستند.

کوین

سکه دیجیتال یا Coin نوعی دارایی است که همواره بر پایه بلاک چین خود بوده و برای ذخیره ارزش استفاده می‌شود. کوین ها معمولا ارزهای بومی یک بلاک چین هستند. از مطرح ترین کوین ها می‌توان به بیت کوین (BTC)، لایت کوین (LTC) و اتریوم (ETH) اشاره کرد.

توکن

مشابه کوین، توکن نیز نوعی دارایی دیجیتال است اما بر خلاف سکه تمایل دارد از بلاک چین ارزهای دیگر (سکه های دیگر) استفاده کند. Tokenها روی بلاک چین موجود ساخته می‌شوند. بطور مثال بیت کوین و اتریوم سکه هایی هستند که بلاک چین خود را دارند اما توکن های زیادی روی بستر آن ها ساخته شده است. از مطرح ترین توکن ها می‌توان به پلی‌گان (MATIC)، چین‌لینک (LINK) و یونی‌سواپ (UNI) اشاره کرد. شایان ذکر است که اکثر توکن ها بر بستر بلاک چین اتریوم ساخته می‌شوند.

بیشتر بخوانید: کوین (Coin) چیست و چه تفاوت هایی با توکن (Token) دارد؟

دسته بندی انواع ارزهای دیجیتال

رمزارزها را می‌توان از جنبه های مختلفی تقسیم بندی کرد؛ بعنوان مثال از نظر نوع فناوری بلاک چین مورد استفاده برای ساخت، کاربردها، نحوه ارزش گذاری و بسیاری جنبه های دیگر؛ اما در این مقاله قصد داریم ارزهای دیجیتال را به ۱۳ دسته تقسیم کرده و هر گروه را با ذکر برخی از شناخته شده ترین ارزهای آن بصورت جداگانه معرفی کنیم.

گروه های ۱۳ گانه رمز ارزها عبارتند از:

  • رمزارزهای کلاسیک
  • رمز ارزهای برنامه ای (DApps)
  • دارایی های دیجیتال کاربردپذیر
  • ارزهای حوزه امور مالی غیر متمرکز (DeFi)
  • ارز صرافی ها
  • میم کوین یا ارزهای دیجیتال شوخی
  • رمز ارزهای حوزه Metaverse و بازی
  • ارزهای دیجیتالی دارای ارزش ثابت (Stablecoin)
  • توکن غیرقابل معاوضه (Non-Fungible Token)
  • ارزهای وب ۳ و خدمات آنلاین
  • کوین های حریم خصوصی (Privacy Coins)
  • توکن های بی هدف یا شت کوین
  • ارزهای دیجیتال اینترنت اشیا

در ادامه هریک از این دسته بندی ارزهای دیجیتال جداگانه مورد بررسی قرار می‌گیرند اما پیش از هر چیز و برای درک بهتر مفهوم کلی ارزهای مجازی، ابتدا لازم است تعریفی از ارزهای فیات ارائه دهیم. فرض کنید قصد دارید فنجان قهوه خود را حساب کنید؛ فرقی نمی‌کند از پول نقد یا کارت اعتباری استفاده کنید، شما در حال استفاده از ارزهای فیات هستید.

واحدهای پولی فیات (Fiat Currencies) وسیله ای برای مبادلات مالی هستند که قانونی بوده و مورد اعتماد دولت ها می‌باشند؛ از جمله واحدهای پولی فیات می‌توان به دلار، پوند، یورو و ین اشاره کرد که به ترتیب ارزهای صادر شده توسط آمریکا، انگلیس، اتحادیه اروپا و ژاپن هستند.

در طرف مقابل، ارزهای مجازی قرار دارند که همانند پول های فیات برای مبادلات مالی مورد استفاده قرار می‌گیرند اما با تفاوت های بسیار که برخی از آن ها عبارتند از:

  • هیچ اسکناس، صورت‌حساب یا سکه فیزیکی در کار نیست و ارزهای مجازی فقط در کدهای کامپیوتری وجود دارند.
  • این ارزها پول رسمی نیستند پس توسط دولت ها صادر و پشتیبانی نمی‌شوند.
  • ارزهای دیجیتال توسط هیچ سازمان یا مرجع قانونی تنظیم نمی‌شوند. با این حال بسیاری از کشورها در تلاش برای وضع قوانینی با هدف تحت نظارت قرار دادن این بازار معاملاتی عظیم هستند.
  • هیچگونه حمایتی برای مصرف کنندگان و سرمایه گذاران ارزهای مجازی وجود ندارد؛ به عنوان مثال، هنگامی که یک تراکنش ارز مجازی کامل شد، معکوس آن وجود ندارد به این معنی که نمی‌توان آن را مانند هزینه نادرست کارت اعتباری یا برداشت غیرمجاز از دستگاه خودپرداز به چالش کشید.
  • تمام تراکنش های این ارزها بین دو طرف بدون هیچ واسطه و بصورت همتا به همتا روی بستر بلاک چین انجام می‌شود و هیچ دخالتی از طرف بانک یا واسطه دیگری در آن وجود ندارد. این سیستم بر پایه دسترسی تمام کاربران شبکه های بلاک چین به تمامی تراکنش های انجام شده ارزهای دیجیتال بنا نهاده شده و از این طریق اعتماد آن ها را جلب می‌کند.
  • اکثر ارزهای مجازی عرضه محدودی دارند؛ بطور مثال شبکه بیت کوین طوری طراحی شده است که میزان کلی تولید آن که ۲۱ میلیون واحد است با گذشت زمان به مرور کاهش یابد.

حال که با تفاوت ارزهای فیات و مجازی آشنا شدید، دسته بندی انواع ارزهای مجازی را بهتر درک خواهید کرد.

ارزهای دیجیتال کلاسیک

رمز ارزهای کلاسیک را می‌توان به دو دسته کلی و شناخته شده تقسیم کرد: بیت کوین و آلت کوین ها. بیت کوین (Bitcoin) به نوعی پادشاه ارزهای مجازی و نوعی پول الکترونیک محسوب می‌شود و تحت عنوان طلای دیجیتال نیز شناخته می‌شود؛ بیت کوین به نوعی نخستین بانک بدون دفتر و مقر جهان محسوب می‌شود. ارزش این پول مجازی در سال ۲۰۱۰ تنها ۰.۰۹ دلار بود اما با پیشرفت فناوری بلاک چین و مزایای بسیار بیت کوین نسبت به پول های کاغذی، این ارز توانست در سال ۲۰۲۱ به اوج تاریخی خود یعنی ۶۹۰۰۰ دلار برسد و رشدی حدود ۷۷ میلیون درصدی را تجربه کند! روند قیمتی بیت کوین طی سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۱ را اینجا ببینید.

بیت کوین با نماد BTC در بازار ارزهای دیجیتال مورد معامله و خرید فروش قرار می‌گیرد و با توجه به شبکه اختصاصی بلاک چین آن، بیت کوین نوعی سکه یا کوین محسوب می‌شود. قدرتمندترین رمز ارز مجازی دنیای کریپتو توسط شخصی به نام ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) خلق شد که هویت واقعی این شخص همچنان ناشناخته است.

بیت کوین دارای عرضه محدود به تعداد ۲۱ میلیون واحد سکه است که تاکنون حدود ۱۹ میلیون واحد آن استخراج شده و ۲ میلیون باقیمانده تا سال ۲۰۴۰ ماین خواهند شد.

بیشتر بخوانید: درباره ماین (استخراج) بیت کوین چه می‌دانید؟

دسته دوم ارزهای کلاسیک، آلت کوین ها (Altcoins) هستند؛ به تمامی ارزهای دیجیتال غیر از بیت کوین عنوان آلت کوین داده می‌شود و در صدر آن ها رمزارز اتریوم با نماد اختصاری (ETH) قرار دارد. اتریوم را دومین ارز قدرتمند مجازی و ملکه ارزهای دیجیتال می‌نامند. این ارز توانست از سپتامبر ۲۰۱۵ و قیمت ۰.۶۶ دلار در سال ۲۰۲۱ به اوج قیمتی خود یعنی چیزی حدود ۴۴۰۰ دلار برسد که رشد قیمتی بیش از ۶۶۶ هزار درصدی را برای آن به ارمغان آورد.

رمز ارزهای کلاسیک را می توان به بیت کوین و آلت کوین ها تقسیم کرد. آلت کوین ها همه ارزهای دیجیتال به جز بیت کوین را شامل می شوند.

بیشتر بخوانید: رمز ارز اتریوم (Ethereum) و هر آن چه باید درباره آن بدانید

علیرغم شباهت های بسیاری که آلت کوین ها با بیت کوین دارند، تفاوت های چشمگیری نیز بین این دو گروه رمزارز کلاسیک وجود دارد که از جمله آن ها می‌توان به الگوریتم اجماع متفاوت آن ها نسبت به بیت کوین، کاربردها و شبکه بلاک چین آن ها اشاره کرد.

معمولا زمانی که اصطلاح آلت کوین به میان می‌آید، منظور ارزهایی است که دارای شبکه بلاک چین اختصاصی هستند و زمانی که رمزارزی شبکه مخصوص را خود نداشته و بر بستر ارزهای دیجیتال دیگر ساخته شود، آن را توکن می‌نامند.

از جمله شناخته شده ترین آلت کوین های بازار می‌توان به چین لینک (LINK)، سولانا (SOL) و یونی سواپ (UNI) که ارز بومی صرافی غیر متمرکز یونی سواپ است اشاره کرد.

دسته دوم ارزهای دیجیتال، رمز ارزهایی هستند که بر پایه ارزهای دارای پلتفرم/ برنامه ساخته شده اند.

ارزهای پلتفرمی/ برنامه ای

این گروه از ارزها به خودی خود دارای اپلیکیشن یا پلتفرم اختصاصی نیستند و صرفا بر بستر ارزهایی مانند اتریوم که کاربردپذیر و دارای شبکه اختصاصی هستند، بنا شده اند.

دو نمونه از اپلیکیشن های غیر متمرکز موفق متولد شده بر بستر اتریوم، ۰x و Augur بودند که اینجا می‌توانید درباره آن ها بیشتر بخوانید.

معاملات این دسته از رمزارزها بر بستر اتریوم و از طریق قرارداد هوشمند (Smart Contract) انجام می‌شود؛ این سیستم رایگان، در دسترس عموم و در ارتباط با تمام DApps ها است.

از جمله شناخته شده ترین پلتفرم های نرم افزاری دارای قابلیت قرارداد هوشمند که برنامه های غیرمتمرکز DApps می‌توانند روی پلتفرم آن ها اجرا شوند می‌توان به کاردانو (ADA) و وی‌چین (VET) اشاره کرد.

درباره ارزهای کاربردپذیر و قراردادهای هوشمند زیاد صحبت کردیم، اما قرارداد هوشمند چیست؟

بسترهای کاربردپذیر (قراردادهای هوشمند)

قراردادهای هوشمند برنامه یا پلتفرم هایی هستند که روی یک بلاک چین ذخیره شده و در صورت وجود شرایط مشخص و از پیش تعیین شده ای اجرا می‌شوند. آن ها معمولاً برای خودکارسازی اجرای یک توافق استفاده می‌شوند تا همه شرکت‌کنندگان بتوانند فوراً از نتیجه مطمئن شوند، بدون دخالت واسطه یا از دست دادن زمان.

در این مقاله می‌توانید با قراردادهای هوشمند بیشتر آشنا شده، طرز کار و تفاوت های آن با قرارداد سنتی را بشناسید.

گروه ارزهای کاربردپذیر بستری را برای توسعه دهندگان فراهم می‌کنند تا آن ها بتوانند بر پایه این زیرساخت، قراردادهای هوشمند بسازند. پس از اتریوم بعنوان شناخته شده ترین ارز دیجیتال کاربردپذیر، می‌توان به فایل کوین (FIL) اشاره کرد که با ایجاد یک شبکه ذخیره سازی غیرمتمرکز، روشی نوین برای ذخیره و بازیابی داده ها برای توسعه دهندگان فراهم نموده است.

استفاده از قراردادهای هوشمند برای ساخت برنامه های غیر متمرکز بر بستر شبکه بلاک چین (عموماً اتریوم) امور مالی غیر متمرکز یا دیفای (DeFi) را شکل می‌دهد.

در ادامه دیفای را بیشتر توضیح می‌دهیم.

قراردادهای هوشمند نوعی توافق نامه دیجیتال بر بستر بلاک چین هستند.

رمزارزهای حوزه دیفای

امور مالی غیر متمرکز (DeFi) نوعی زیر ساخت مالی نوپا است که با هدف حذف نظارت نهادهای دولتی واسطه بر تراکنش های مالی ایجاد شده است. دیفای مخفف عبارت انگلیسی Decentralized Finance است که یک نوآوری در خدمات مالی محسوب می‌شود و عمیقا با بلاک چین در ارتباط بوده و از ساختار این شبکه برای انجام تراکنش های مالی استفاده می‌کند؛ ساختار شبکه بلاک چین نیز طوری طراحی شده است که تمامی تراکنش های مالی برای عموم قابل دسترسی است.

اکثر اپلیکیشن های غیرمتمرکز (DApps) بر بستر شبکه بلاک چین اتریوم ساخته شده اند که طرفین می‌توانند با استفاده از آن برای ترید، تبدیل، وام دهی یا وام گیری اقدام کنند. از جمله رمزارزهای مطرح حوزه دیفای می‌توان به چین لینک (LINK)، دای (DAI)، میکر (MAKER)، لوپرینگ (LRC)، بند پروتکل (BAND)، ترا (LUNA) و آوه (AAVE) اشاره کرد. پر واضح است که برای خرید و فروش تمامی این رمزارزها نیاز به صرافی دارید. هریک از صرافی های متمرکز و غیرمتمرکزی که برای معامله ارزهای دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرند دارای ارزی بومی هستند که در ادامه به تعریف آن ها می‌پردازیم.

بیشتر بخوانید: امور مالی غیر متمرکز (دیفای) چیست؟

توکن بومی صرافی ها

صرافی ارز دیجیتال یا اکسچنج (Exchange) محلی است که تریدرها و افرادی که قصد خرید یا فروش رمز ارزی را دارند می‌توانند ارز دیجیتال خود را به ارزی دیگر یا به واحدهای پولی تبدیل کنند. برای این امر معمولا دو روش در اختیار کاربران است؛ استفاده از استیبل کوین ها یا انجام معامله از طریق ارزهای بومی هر صرافی.

همانطور که می‌دانید صرافی ها دارای دو نوع متمرکز و غیر متمرکز هستند که نحوه معاملات در هریک از آن ها با دیگری تفاوت هایی دارد. در صورت تمایل می‌توانید اینجا درباره صرافی های متمرکز و غیرمتمرکز بیشتر بخوانید.

در صورتی که در صرافی های متمرکز از ارز بومی آن صرافی برای خرید یا فروش و معامله استفاده کنید مشمول تخفیف از طرف صرافی خواهید شد. در مقابل اما دارندگان ارزهای دیجیتال صرافی های غیر متمرکز بر حسب تعداد توکن هایی از ارز بومی آن صرافی که در اختیار دارند، حق رأی داشته و می‌توانند برای ادامه مسیر صرافی تصمیم گیری نمایند. همچنین، امکان استیک (Staking) این ارزها برای جمع‌آوری هزینه‌های تراکنش‌ها در بستر صرافی غیرمتمرکز نیز وجود دارد.

از جمله شناخته شده ترین ارزهای صرافی های متمرکز می‌توان به BNB (صرافی بایننس) و KCS (صرافی کوکوین) اشاره کرد که در زمان نگارش مقاله با ارزش حدودی ۳۹۶ دلار و ۱۹ دلار در صرافی های مربوط به خود معامله می‌شوند.

در مقابل ارز بومی صرافی های غیر متمرکز پنکیک سواپ و یونی سواپ نیز به ترتیب CAKE و UNI هستند که در زمان نگارش مقاله ارزشی در حدود ۷.۹ دلار و ۱۰.۳ دلار دارند.

در کنار ارز بومی صرافی ها، رمزارزهای بیشمار دیگری نیز برای خرید و فروش در دسترس کاربران هستند که یکی از آن ها میم کوین ها هستند.

میم کوین یا جوک کوین ها

ارزهای دیجیتالی که عموما از جوک و شوخی های رد و بدل شده روی بستر اینترنت و شبکه های اجتماعی الهام گرفته اند را میم کوین (Meme Coin) می‌نامند. سکه های جوک عموما جامعه محور هستند و می‌توانند یک شبه نوسان قیمتی شدیدی را تجربه کرده و محبوبیت زیادی به وسیله FOMO کسب کنند.

اولین میم کوین ساخته شده، دوج کوین (DOGE) بود که در سال ۲۰۱۳ با الهام از سگ ژاپنی شیبا اینو و کاملا به شوخی به وجود آمد و پس از حمایت هایی که ایلان ماسک مدیرعامل شرکت خودروسازی تسلا از این جوک کوین کرد، ارزش آن طی بازه هشت ماهه ابتدای سال ۲۰۲۱ بیش از ۸۰۰۰ درصد رشد کرد.

میم کوین ها را می‌توان مشابه دیگر ارزهای دیجیتال از صرافی های داخلی و خارجی اعم از متمرکز و غیر متمرکز خرید؛ توجه داشته باشید که سرمایه گذاری در سکه های جوک ریسک های زیادی دارد و پیشنهاد می‌کنیم اگر قصد خرید این دست رمزارزها را دارید، پیش از هرچیز مقاله “میم کوین چیست” را مطالعه نمایید.

از جمله شناخته شده ترین سکه های میم موجود می‌توان به دوج کوین (Dogecoin)، شیبا اینو (Shiba Inu) و سیف مون (Safemoon) اشاره کرد.

در مقابل میم کوین ها که به ذاته هیچ ارزشی نداشته و کامل بدون پشتوانه هستند، رمز ارزهایی وجود دارند که با تکنولوژی آینده مستقیما در ارتباط هستند؛ توکن های متاورس.

ارزهای حوزه گیمینگ و متاورس

واژه متاورس (Metaverse) را می‌توان اینگونه تعریف کرد: شبکه ای انبوه و مقیاس‌پذیر از جهان های مجازی سه بعدی و در تعامل ارائه شده در زمان واقعی که به طور همزمان و همیشگی توسط تعداد نامحدودی از کاربران با حس حضور فردی تجربه شود در حالی که داده هایی همچون هویت، تاریخ، حقوق، اشیاء، ارتباطات و پرداخت ها در آن تداوم دارند.

در حال حاضر، بازی به عنوان یک پلتفرم اجتماعی نزدیک ترین شباهت را به مفاهیم کلی متاورس دارد. فعالیت‌های دیگری مانند کنسرت‌ها و دورهمی ها نیز که سرفصل مکالمات متاورس اخیر را به خود اختصاص داده‌اند، در حال حاضر ویژگی‌های استاندارد بازی‌هایی مانند Roblox و Fortnite هستند.

سرمایه گذاری در پروژه های متاورس از طریق خرید ارزهای دیجیتال حوزه گیمینگ مانند سندباکس یا اکسی فراهم است.

بیشتر بخوانید: متاورس چیست و چطور می‌توان در پروژه های آن سرمایه گذاری کرد؟

روش های متفاوتی برای سرمایه گذاری در پروژه های متاورس وجود دارد که اینجا صرفا به سرمایه گذاری توسط رمز ارزها اشاره می‌کنیم.

برخی ارزهای دیجیتال مطرح در حوزه متاورس عبارتند از مانا (Decentraland) و سندباکس (SAND) و از رمز ارزهای مطرح حوزه بازی نیز می‌توان به توکن های اکسی اینفینیتی (AXS) و اسموت لاو پوشن (SLP) اشاره کرد.

معمولا تفاوتی ندارد که قصد سرمایه گذاری در چه ارزهایی را دارید چرا که حتما به استیبل کوین ها نیاز پیدا می‌کنید.

استیبل کوین یا رمزارزهای باثبات

استیبل کوین ها دسته ای از ارزهای دیجیتال هستند که سعی در ارائه قیمت های باثبات و پایدار دارند و توسط یک دارایی ذخیره مانند ارزهای فیات (پول فیزیکی)، طلا یا سایر ارزهای دیجیتال پشتیبانی می‌شوند؛ پشتیبانی دارایی های پایدار از این دسته رمزارزها باعث شده آن ها کمتر در معرض نوسانات قرار گرفته و قیمت ثابتی داشته باشند. از جمله شناخته شده ترین ارزهای باثبات می‌توان به تتر با علامت USDT و TrueUSD با علامت TUSD اشاره کرد.

کاربران ایرانی نیز معمولا برای خرید از صرافی های خارجی نیازمند استفاده از استیبل کوین ها هستند بطوریکه توسط کارت بانکی ریال به کیف پول خود واریز کرده، ارز باثبات مورد نظر خود را خریداری می‌کنند و سپس نسبت به انتقال آن به صرافی های خارجی بر بستر مورد نظر اقدام می‌کنند.

اینگونه ارزها برای خرید نوع دیگری از دارایی تحت عنوان NFT نیز قابل استفاده هستند.

توکن های غیر قابل معاوضه یا NFT

غیر قابل معاوضه یا Non Fungible کم و بیش به معنی منحصر به فرد و چیزی است که نمی‌توان آن را با چیز دیگری جایگزین کرد. به عنوان مثال، یک بیت کوین قابل تعویض است – چرا که می‌توان آن را با بیت کوین دیگری مبادله کرد و دقیقا همان چیزی را داشته باشید که در ابتدا داشتید؛ اما یک اثر هنری که فقط یک نمونه دارد، چیزی غیر قابل تعویض است چرا که هیچ مشابهی ندارد.

دارایی های غیر قابل معاوضه یا Non Fungible Tokens توکن هایی هستند که می‌توانیم از آن ها برای نشان دادن مالکیت هر چیز غیر قابل معاوضه و منحصر به فردی استفاده کنیم. آن ها به ما اجازه می‌دهند چیزهایی مانند آثار هنری، کالکشن ها و حتی املاک و مستغلات را مالک شویم.

دارایی های Non Fungible هر بار می‌توانند تنها یک مالک رسمی داشته باشند و اکثر آن ها بر بستر شبکه ایمن بلاک چین اتریوم قرار دارند بطوریکه هیچکس نمی‌تواند سابقه مالکیت را تغییر دهد یا یک NFT جدید را کپی/ پیست کند.

این دارایی ها می‌توانند بعنوان توکن‌های هواداری و شخصیت‌های بازی که منحصر به فرد هستند نیز مورد استفاده قرار گیرند.

از جمله شناخته شده ترین ارزهای دیجیتال حوزه NFT می‌توان به انجین (ENJ)، چیلیز (CHZ) و تتا (THETA) اشاره کرد.

بیشتر بخوانید: معرفی NFT یا توکن های غیر قابل معاوضه به زبان ساده

رمزارزهای ارائه دهنده خدمات آنلاین یا Web 3.0

بصورت خیلی خلاصه می‌توان وب ۳ را نسل بعدی اینترنت دانست. اما Web 3.0 بر خلاف نسل فعلی اینترنت از فناوری های بلاک چین (Blockchain)، واقعیت های افزوده و مجازی (AR و VR)، متاورس (Metaverse) و هوش مصنوعی (AI) استفاده می‌کند.

بنا به کاربرد وسیع بلاک چین در نسل سوم اینترنت ارزهای دیجیتال، حوزه خدمات آنلاین می‌توانند ابزارهایی برای مدیریت داده های شخصی یا سازمانی بر بستر شبکه بلاک چین ارائه دهند.

ارزهای دیجیتال خدماتی زیادی وجود دارند که با هدف ارائه هویت دیجیتال به کاربران و پیوند دادن سوابق آن ها از دنیای واقعی به بلاک چین کار می‌کنند.

از جمله رمزارزهای ارائه دهنده خدمات آنلاین می‌توان به دنتاکوین (DCN) که در صنعت مراقبت های بهداشتی فعال است و نیز استورج (STORJ) و سیاکوین (SC) که به کاربران فضای ذخیره سازی ابری (Cloud Storage) ارائه می‌دهند، اشاره کرد.

از شناخته شده ترین ارزهای حوزه وب ۳ نیز می‌توان به چین لینک (LINK)، تتا (THETA)، اوشن پروتکل (OCEAN) و بیت تورنت (BTT) اشاره کرد.

رمز ارزهای حوزه حریم خصوصی

حفظ حریم خصوصی به یکی از نگرانی های جدی در میان کاربران نسل فعلی اینترنت بدل شده است و از آنجایی که امروزه تمام خدمات مالی به بستر دیجیتال منتقل شده و بیماری کووید نیز مزید بر علت و منجر به دورکاری افراد شده، این نگرانی روز به روز در حال بیشتر شدن است.

اکثر کاربران تمایل دارند اطلاعات و داده های خود را در یک فضای اینترنتی شخصی شده و دور از دسترس دیگران داشته باشند اما استفاده شرکت های فناوری از داده های کاربران نگرانی های فزاینده ای را میان آن ها ایجاد کرده است بطوریکه طبق یک نظرسنجی معتبر حدود ۷۹ درصد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی، به اشتراک گذاری اطلاعات شخصی خود با برندهای معتبر جهانی اعتماد ندارند.

با بالا گرفتن بحث عدم اعتماد به حفظ حریم خصوصی کاربران توسط شرکت ها تنها می‌توان به یک راه حل فکر کرد؛ استفاده از اکوسیستم رمزنگاری.

بیت کوین بعنوان دارایی پیشگام در حوزه رمزنگاری، بر روی یک بلاک چین عمومی ساخته شده است به این معنی که همه افراد در سراسر دنیا می‌توانند تراکنش های انجام شده بر بستر این شبکه را ردیابی کنند؛ اما این امر متضاد با تصور عموم که فکر می‌کنند بیت کوین دارای حریم خصوصی است، می‌باشد.

با این اوصاف، برخی از اکوسیستم‌های بلاک چین در آینده وجود دارند که تمرکز اصلی آنها معرفی ویژگی‌های حفظ حریم خصوصی برای صنعت کریپتو و سایر بخش‌ها است.

از جمله شناخته شده ترین پروژه های کریپتوکارنسی فعال در حوزه حفظ حریم خصوصی کاربران اینترنت می‌توان به زی‌کش (ZEC) و مونرو (XMR) اشاره کرد.

شت کوین ها

در حالی که اکثر توکن و کوین های رمزنگاری شده برای یک بلاک چین یا برنامه های غیر متمرکز (DApps) دارای کاربرد می‌باشند، برخی ارزهای دیجتال هستند که رسما فاقد هرگونه ارزشی هستند؛ در اصطلاح عامیانه و در جامعه رمز ارزها، به این سکه ها، شت کوین (Shitcoin) گفته می‌شود.

اصطلاح شیت کوین رسما به تمام ارزهای رمزنگاری شده بی مصرفی که در بازار وجود دارند، اشاره دارد؛ رمزارزهایی که بدون هدف مشخصی ایجاد شده، با قیمت هایی غیرمنطقی عرضه می‌شوند و یا به طور کلی هیچ استفاده ای ندارند زیرا کپی بی ارزشی از پروژه های دیگر هستند. بنابراین، این یک اصطلاح ذهنی است که افراد می‌توانند آن را به هر ارز دیجیتالی که دارای ویژگی های ذکر شده باشد نسبت دهند.

از جمله رمزارزهای شناخته شده ای که در اصطلاح عموم و میان دارندگان ارزهای دیجیتال، شت کوین تلقی می‌شوند می‌توان به دوج کوین (DOGE)، شیبا اینو (SHIBA) و بیبی دوج کوین (BabyDoge) اشاره کرد.

ارزهای دیجیتال حوزه IoT

همانطور که می‌دانید موارد زیر از جمله مزایای انجام تراکنش های مالی بر بستر شبکه بلاک چین هستند:

  • عدم تمرکز
  • امنیت
  • شفافیت
  • خودمختاری
  • کم هزینه بودن

اما بلاک چین چگونه با IoT ارتباط دارد؟

اینترنت اشیا یا IoT دستگاه‌ها را در سراسر اینترنت قادر می‌سازد تا داده‌ها را به شبکه‌های بلاک چین خصوصی ارسال کنند تا رکوردهای مقاوم در برابر دستکاری تراکنش‌های مشترک ایجاد کنند.

تعدادی از پروژه های ارز دیجیتال هستند که به نحوی دو تکنولوژی اینترنت اشیا و بلاک چین را به یکدیگر متصل کرده و در جهت ارتقای آن تلاش می‌کنند؛ برخی از شناخته شده ترین این پروژه ها که دارای توکن مخصوص خود هستند عبارتند از: وی‌چین (VET)، آیوتا (IOTA) و هلیوم (HNT).

دسته بندی رمز ارزها بر اساس سایت کوین مارکت کپ

ما در این مقاله ارزهای دیجیتال را به ۱۳ نوع کلی تقسیم بندی کردیم اما وب سایت Coin Market Cap پا را فراتر گذاشته و ۱۵۳ دسته متفاوت برای رمزارزها معرفی کرده است. در دسته بندی کریپتوکارنسی انجام شده توسط کوین مارکت کپ برای هر یک از موارد زیر یک دسته مجزا در نظر گرفته شده و ارزهای دیجیتال مشخصی در آن ها قرار داده شده اند:

  • تحقیقات (Research): ارزهایی مانند کاردانو (ADA)، الگورند (ALGO) و فانتوم (FTM) جزو این دسته هستند. مشاهده لیست کامل از طریق آدرس coinmarketcap.com/view/research
  • انرژی: رمز ارزهایی مانند پاورلجر (POWR)، انرژی وب توکن (EWT) و گرید پلاس (GRID) از جمله توکن های این بخش هستند. لیست دسته بندی انرژی.
  • رسانه (Media): توکن های شناخته شده ای مثل ترون (TRX)، تتا (THETA) و انجین کوین (ENJ) شامل این دسته از رمز ارزها هستند. مشاهده لیست ارزهای حوزه مدیا از طریق coinmarketcap.com/view/media
  • اکوسیستم پلی گان: ارزهای شناخته شده ای در این دسته بندی جای می گیرند که برخی از آن ها عبارتند از پلی گان (MATIC)، دای (DAI) و چین لینک (LINK). لیست رمزارزهای اکوسیستم پلی گان.

لیست کامل انواع دسته بندی ارزهای دیجیتال در سایت کوین مارکت کپ را می توانید اینجا مشاهده کنید.

تقسیم بندی ارزهای دیجیتال بر اساس کاربرد

نوع دیگری از دسته بندی رمز ارزها، طبقه بندی آن ها بر اساس کارکردی است که برای کاربران دارند. صرافی کراکن (Kraken) رمزارزها را بر اساس کاربردشان به پنج دسته تقسیم کرده است. این دسته ها عبارتند از:

  • ارزهای حوزه پرداخت
  • ارزهای زیر ساخت
  • ارزهای مالی
  • ارزهای حوزه خدمات
  • ارزهای رسانه و سرگرمی

هر یک از دسته های ارز دیجیتال در ادامه بیشتر شرح داده می شوند.

رمزارزهای حوزه پرداخت (Payment Cryptocurrencies)

رمزارزهای حوزه پرداخت پول های دیجیتالی هستند که توسط شبکه توزیع شده ای از کامپیوترهای متصل به یک بلاک چین مشترک اداره می شوند. کاربرد این ارزها متفاوت است؛ برخی روی جایگزینی بعنوان پول نقد و برخی دیگر روی استفاده در موارد خاص متمرکز هستند.

بنا به هدف اصلی طراحی بیت کوین بعنوان جایگزین پول نقد سنتی، بسیاری Bitcoin را مثال مناسبی برای ارزهای دیجیتال حوزه پرداخت در نظر می گیرند. علاوه بر بیت کوین، رمز ارزهای با پشتوانه دارایی نیز نوعی ارز Payment محسوب می شوند. در حال حاضر ارزهای تتر (USDT)، بایننس کوین (BNB) و ترا (LUNA) رتبه اول تا سوم ارزش بازار را میان رمزارزهای حوزه پرداخت در اختیار دارند.

ارزهای حوزه زیرساخت (Infrastructure Cryptocurrencies)

این دسته از رمز ارزها عموماً با هدف پرداخت به سیستم های مسئول اجرای برنامه ها در یک شبکه بلاک چین مشترک مورد استفاده قرار می گیرند.

ارزهای حوزه زیرساخت بعنوان بستری برای ایجاد برنامه های غیر متمرکز یا DApps در شبکه بلاک چین مورد استفاده قرار می گیرند. پلتفرم های بلاک چین مختلفی که مدعی ارائه کاربردهای گسترده هستند همگی نیازمند ارزهای دیجیتال زیرساخت هستند.

توکن های متمرکز بر قابلیت همکاری را نیز می توان به عنوان رمزارزهای زیرساخت دسته بندی کرد. هدف آن ها ارائه راهکاری برای پیوند چند بلاکچین و ایجاد امکان تراکنش برای کاربران در این شبکه ها است. ارزهای چین لینک (LINK)، فایل کوین (FIL) و فانتوم (FTM) سه ارز برتر دسته پرداخت بر اساس ارزش بازار هستند.

رمز ارزهای حوزه مالی (Financial Cryptocurrencies)

این دسته از ارزها به کاربران برای مدیریت سرمایه یا مبادلات دارایی های دیجیتال شان کمک می کنند؛ بعنوان مثال ارزهای مالی می توانند به کاربر برای معامله در یک صرافی غیر متمرکز یا تصمیم گیری درباره نحوه عملکرد آن صرافی کمک کنند.

برخی دیگر از این دسته ارزها می توانند عملکردی پیچیده تر داشته و به دنبال بازارسازی یا اعطای وام و استقراض باشند.

ارزهای خدماتی (Service Cryptocurrencies)

ارزهای حوزه خدمات می توانند ارائه دهنده ابزارهایی برای مدیریت داده های شخصی یا سازمانی در بستر بلاک چین باشند و بسیاری از این رمز ارزها برای پیوند دادن سوابق افراد از دنیای واقعی به شبکه بلاکچین فعالیت می کنند.

فعالیت این دسته از رمزارزها می تواند گستره وسیعی از خدمات مراقبت های بهداشتی گرفته تا فضای ذخیره سازی فایل را شامل شود. از جمله شناخته شده ترین ارزهای حوزه خدمات می توان به استورج (STORJ) و سیاکوین (SC) اشاره کرد.

رمزارزهای حوزه سرگرمی و رسانه (Media and Entertainment Cryptocurrencies)

همانطور که از نام این دسته پیداست، ارزهای سرگرمی با هدف اعطای پاداش به کاربران برای محتوای تولیدی آن ها، قمار و یا بازی ایجاد شده اند. این ارزها نیز برای قدرت بخشیدن به جهان های دیجیتالی قابل دسترس از طریق واقعیت های افزوده و مجازی استفاده می شوند.

از جمله ارزهای شناخته شده این حوزه می توان به تتا نتورک (THETA) و ترون (TRX) اشاره کرد.

چطور باید در ارزهای دیجیتال سرمایه گذاری کرد؟

برای سرمایه گذاری در ارزهای دیجیتال پیش از هر چیز لازم است با مفاهیم کلی این بازار آشنا شده، اصطلاحات آن را فراگیرید؛ همچنین استراتژی ورود خود را تعیین کرده و با ریسک ها و خطرات احتمالی سرمایه گذاری در بازار کریپتوکارنسی آشنا شوید.

پس از کسب آگاهی کافی می‌توانید نسبت به انتخاب صرافی مورد نظر برای خرید و فروش اقدام کرده و بصورت حساب شده ای برای معامله اقدام کنید. مراقب کلاهبرداری های موجود در بازار ارزهای مجازی باشید و به هیچ وجه اطلاعات حساب کاربری و رمزهای عبور خود را به دیگران ندهید.

صرافی بیت میت می‌تواند یکی از بهترین انتخاب های شما برای ورود و سرمایه گذاری در بازار ارزهای دیجیتال باشد اما توصیه می‌کنیم پیش از هر کاری راهنمای جامع ترید و خرید و فروش در بازار رمز ارزها را مطالعه نمایید تا با اطلاعات بیشتری شروع به سرمایه گذاری کنید.

جمع بندی

اگر قصد سرمایه گذاری در ارزهای دیجیتال را دارید، تمام یا بخشی از سرمایه خود را از دست رفته بدانید زیرا همانطور که پیش تر گفته شد رمز ارزها با توجه به نوسانات قیمتی بسیار بالایی که می‌توانند در مدت زمان کوتاه تجربه کنند، بازار پر ریسکی برای سرمایه گذاری محسوب می‌شوند.

این جملات برای جلوگیری از ورود شما به بازار رمزارزها نیست، بلکه توصیه می‌کنیم اگر خود را به دانش مالی مجهز کرده و برنامه مشخصی برای مدیریت سرمایه خود دارید، حتما شیرینی سود کسب شده از معاملات این بازار را تجربه کنید.

اشتراک در
اطلاع از
2 نظرات
قدیمی ترین
تازه‌ترین بیشترین واکنش نشان داده شده(آرا)
بازخورد (Feedback) های اینلاین
نمایش همه نظرات
2
0
نظر شما درباره این مطلب چیست؟ کامنت بگذارید.x
()
x