کلاهبرداری به شیوه پانزی؛ چگونه از پروژه های Ponzi در امان بمانیم؟

طرح پانزی نوعی روش کلاهبرداری است که به وسیله جلب اعتماد کاربران، سرمایه آنان سرقت می شود.

فهرست مطلب

احتمالا در شبکه‌های اجتماعی، با پیام‌هایی مثل «بدون نیاز به دانش یا سرمایه‌ای خاص، در هر شهر و روستایی که هستید سودهای رویایی کسب کنید» و یا «با یک سرمایه‌گذاری کوچک، بیش از ۲۰ درصد سود دریافت کنید» روبه‌رو شده‌اید.

اما به‌راستی واقعیت پشت پرده این نوع سرمایه‌گذاری‌های رویایی و بدون ریسک چیست؟ پاسخ: طرح پانزی یا Ponzi Schemes، سرمایه گذاری‌ای با وعده سود ثابت و نجومی یا کلاهبرداری!

پیشینه کلاهبرداری‌ پانزی در بازار ارزهای دیجیتال

کسب درآمد از راه خالی کردن جیب مردم یا به عبارتی کلاهبرداری، موضوع تازه‌ یا جدیدی نیست و عمری به درازای تاریخ دارد. یکی از متداول‌ترین روش‌های رایج کلاهبرداری، مدل پانزی است و در حال حاضر تعداد طرح‌های پانزی (Ponzi Schemes) مرتبط با ارزهای دیجیتال به شدت در حال افزایش است. در این مقاله قصد داریم به معرفی این روش کلاهبرداری بپردازیم.

به دلیل نوسانات قیمت دلار طی سالهای اخیر و ثابت ماندن نرخ سود بانکی، مدل سرمایه‌گذاری پانزی یا بهتر بگوییم کلاهبرداری پانزی بسیار مورد توجه و اقبال قرار گرفته است.

نام این سرمایه‌گذاری از اسم «چارلز پانزی» یکی از بزرگترین کلاهبرداران تاریخ گرفته شده است؛ به این جهت که پانزی موفق شد با وعده دو برابر کردن سرمایه طی سه ماه (۱۰۰ درصد سود در ۹۰ روز)، بیش از ۲۰ میلیون دلار در آمریکا کلاهبرداری کند. پانزی این بازدهی را در شرایطی تبلیغ کرد که نرخ سود سالانه بانک‌های آمریکا در آن زمان تنها ۵٪ بود.

امروز نیز با توجه به سودهای چند هزار درصدی بعضی از رمز ارزها طی بازه ‌های زمانی کوتاه و همچنین ناشناس ماندن تراکنش‌های بلاک چین، پای کلاهبرداران پانزی به حوزه ارزهای دیجیتال باز شده است. حتی می‌توان گفت ویژگی‌های بازار کریپتوکارنسی باعث شده است کار برای کلاهبرداران، راحت‌ترشود!

در این مقاله تلاش کرده‌ایم با معرفی خصیصه‌ها و مشخصات طرح‌ پانزی، در شناخت این قبیل پروژه‌ها به کاربران کمک کنیم. اگر به تازگی وارد بازار ارز دیجیتال شده‌اید، تا انتهای مقاله همراه ما باشید تا با دام‌هایی که با استفاده از طرح ‌های پانزی در گوشه‌وکنار بازار پهن شده‌اند آشنا شوید.

طرح پانزی یا Ponzi Scheme چیست؟

پانزی یک عملیات سرمایه‌گذاری کلاهبردارانه است که سود کلان و تضمین شده‌ای را در یک بازه زمانی کوتاه به سرمایه‌گذاران نوید می‌دهد.

به عبارت دیگر، طرح «پانزی» یک ترفند کلاهبرداری است که با تبلیغ پرداخت سودهای نجومی و تضمینی، سرمایه‌گذاران را به دام می‌اندازد. کلاهبرداران در این روش با وعده سودهای نامتعارف و تضمینی و رویای یک شبه پولدار شدن، مردم را فریفته و متقاعد می‌سازند تا دارایی و سرمایه خود را در اختیار آن‌ها قرار دهند. در نهایت طراحان این کلاهبرداری پس از خالی کردن جیب قربانیان متواری می‌شوند.

در روزها و ماه‌های نخست پروژه ‌های پانزی، برای جلب اعتماد و جذب افراد بیشتر، سود افراد واریز می‌شود. اما سود پرداخت شده به واسطه ترید یا سرمایه‌گذاری نیست! بلکه این پول از محل ورود سرمایه افراد جدید به سرمایه‌گذاران قبلی پرداخت می‌شود.

در حقیقت طرح Ponzi برای بقای خود، به جریان مداوم پول جدید نیاز دارد و با استفاده از همین روش سود سرمایه‌گذاران نسل اول را می‌پردازد. به همین دلیل است که شرکت‌های پانزی از تمام منابع خود برای جذب سرمایه‌گذار جدید استفاده می‌کنند. در نهایت زمانی‌که اضافه کردن سرمایه‌گذار جدید به سیستم سخت شد و یا تعداد زیادی از مشتریان برای نقد کردن سرمایه خود اقدام کردند، روند فروپاشی شرکت آغاز می‌شود.

برای اینکه طرح پانزی را بهتر درک کنید و با روال آن آشنا شوید، سناریو زیر را در نظر بگیرید:

کلاهبردار پانزی، یک سایت جعلی یا یک شرکت را راه‌اندازی می‌کند و به افراد ناآگاه وعده می‌دهد چنانچه پول خود را در اختیار ایشان قرار دهند، با مبالغ جمع‌آوری شده به سرمایه‌گذاری در بورس نیویورک، ترید ارزهای دیجیتال، ماینینگ (استخراج رمز ارزها) و مشابه این‌ دست اقدامات مالی پرداخته و به سرمایه‌گذاران سودهایی نجومی همراه با ضمانت می‌پردازد.
کلاهبردار مشتریان را قانع می‌کند که این روش، یک سرمایه‌گذاری قانونی است و هیچ ریسکی سرمایه آن‌‌ها را تهدید نمی‌کند.

در طرح پانزی، پرداخت سود غیرمنطقی و تضمینی وعده داده می‌شود.

نمونه‌ای واقعی از وعده‌های تبلیغاتی یک طرح‌ پانزی را با هم بررسی می‌کنیم: چنانچه یک میلیون تومان در پروژه سرمایه‌گذاری کنید، شرکت با سرمایه‌گذاری این مبلغ در بازار رمز ارزها، طی سه روز کاری، ۳ میلیون تومان (۲۰۰ درصد) سود تضمینی می‌پردازد! معمولا نیز این سود در ابتدا پرداخت می‌شود و در نتیجه اعتماد سرمایه‌گذاران بیشتر جلب می‌شود.

البته عملا هیچ فعالیت سرمایه‌گذاری‌ در کار نیست و تنها با پول مردم بازی می‌شود.

همانطور که پیشتر نیز گفته شد سود سرمایه‌گذاران اولیه از پول سرمایه‌گذاران جدید پرداخت می‌شود.

معمولا با دریافت اولین سود، سرمایه‌گذاران وسوسه شده و سرمایه خود را افزایش می‌دهند. برخی از آن‌ها حتی به یک تبلیغ‌کننده پرتلاش برای سیستم تبدیل شده و سعی می‌کنند دوستان و نزدیکان خود را وارد این طرح‌های پانزی کنند. معمولا افراد با دیدن رقم بالای سود در حساب خود طمع می‌کنند! و نه به سود و نه به سرمایه اولیه خود دست نمی‌زنند!

در انتها که سرمایه زیادی از قربانیان جمع‌آوری شد یا دیگر قربانی جدیدی وارد شرکت نشد، حساب کاربران به بهانه‌های مختلفی مسدود شده و واریز سود متوقف می‌شود. کلاهبردار نیز با پول‌های بادآورده پا به فرار می‌گذارد.

برای کلاهبرداری در بازارهای مختلف، قالب‌ها و اشکال متفاوتی از طرح‌های پانزی مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ اما همگی این طرح‌ها دارای خصوصیات مشترکی هستند که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

طرح‌های پانزی چه ویژگی‌‌هایی دارند؟

بسیاری از طرح‌های پانزی دارای ویژگی‌های مشابهی هستند که در صورت توجه به آن‌ها می‌توان از گرفتار شدن در دام کلاهبرداران ایمن ماند. این ویژگی‌ها همانند یک علامت هشدار در تشخیص انواع پروژه‌های کلاهبرداری به شما کمک ‌می‌کنند.

چارلز پانزی برای اولین بار طرح های کلاهبرداری های پانزی را میان عموم جا انداخت.

ویژگی‌های مشترک کلاهبرداری به روش پانزی عبارتند از:

  • وعده کسب سودهای نجومی در کوتاه‌‍ترین زمان
  • تضمین سود قطعی بدون توجه به روند بازار
  • تعلل در پرداخت به بهانه کسب سود بیشتر
  • عدم ارائه توضیحات شفاف درباره جزئیات پروژه

هر یک از خصوصیات طرح پانزی در ادامه بیشتر شرح داده می‌شود.

تنها در یک شب ثروتمند شوید!

ویژگی اصلی طرح‌های پانزی، سودهای کلان و تضمینی است. توجه داشته باشید هر جا صحبت از سرمایه‌گذاری با سود چند برابری و آسان شد، بدون شک با یک پروژه کلاهبرداری رو‌به‌رو هستید. از خود بپرسید چطور می‌توان بدون هیچ ریسکی سود بیش از ده درصد در ماه را تضمین کرد؟ درحالیکه هیچ بازار مالی بدون ریسک وجود ندارد. بنابراین تردید کنید و محتاط‌‌ تر عمل نمایید.

شما سود می‌کنید، حتی اگر روند بازار منفی باشد!

روند قیمت یک سرمایه‌گذاری اصولی و درست هم شامل صعود و هم نزول قیمتی است و در کنار روزهای مثبت، روزهای منفی را نیز تجربه می‌کند. فرقی ندارد صحبت از کدام بازار باشد! اگر یک پروژه سرمایه‌گذاری بدون توجه به شرایط بازار، دائما روند صعودی دارد و هر روز سود می‌دهد برای سرمایه‌گذاری روی آن تردید کنید چرا که.

اگر سود بیشتری می‌خواهید، در برداشت سرمایه‌تان بازنگری کنید!

یکی از فاکتورهای اعتبار‌بخش به سرمایه‌گذاری، میزان نقد‌شوندگی آن است. هر چه میزان نقدشوندگی یک سرمایه‌گذاری بیشتر باشد، آن سرمایه‌گذاری معتبرتر است. بنابراین اگر به بهانه دریافت سود بیشتر؛ امکان نقد شدن دارایی از شما گرفته شود، به احتمال زیاد در دام یک طرح پانزی گرفتار شده‌اید.

سرمایه شما صرف توسعه اهداف ماورای طبیعی شده است!

به طور کلی طرح‌های پانزی در خصوص نحوه درآمدزایی و پرداخت سودهای نجومی، به صورت شفاف و کامل، توضیحی ارائه نمی‌کنند. برای مثال یک طرح‌ پانزی از عناوین جذابی مانند «هوش مصنوعی»، «قرارداد هوشمند»، «معامله در بورس‌های خارجی» یا «استخراج ابری» برای سرمایه‌گذاری استفاد می‌کند. اما درباره چگونگی و نحوه کسب سود از این پروژه‌ها یا شیوه در امان ماندن سرمایه از نوسانات قیمتی بازار توضیحی ارائه نمی‌دهد.

بنابراین مادامی‌که نمی‌توانید اطلاعات کاملی درباره یک پروژه بدست آورید و یا ماهیت و هدف پروژه را به طور کامل درک نمی‌کنید، از سرمایه‌گذاری در آن پروژه خودداری کنید.

جمع‌بندی

متاسفانه روش‌های کلاهبرداری پانزی بسیار متنوع و گسترده است و امکان معرفی همه موارد در یک مطلب نیست. در این نوشتار سعی کردیم با توضیح جامع طرح پانزی (Ponzi Scheme)، سیگنال‌های هشدار این ترفند کلاهبرداری را به شما معرفی کنیم.

یادآوری می‌کنیم تمام پروژه‌های سرمایه‌گذاری با وعده سود کلان و آسان (مانند صرافی‌های جعلی، پکیج‌های آموزشی، پروژه‌های نامعتبر و …) کلاهبرداری پانزی هستند. این کلاهبرداری با توجه به فشار مضاعف اقتصادی این روزها و تمایل کاربران برای کسب درآمد دلاری، با روش‌ها و ترفندهای مختلف در کمین سرمایه ایرانیان است.

در انتها باید بگوییم اگرچه بازار رمز ارزها، سرمایه‌گذاری پانزی نیست اما گرفتار شدن در دام کلاهبرداران این بازار بزرگ بسیار راحت است. مجددا تاکید می‌کنیم قبل از هرگونه سرمایه‌گذاری در انواع پروژه‌های حوزه ارز دیجیتال، حتما نقشه راه و وایت پیپر پروژه مورد نظر را به دقت مطالعه کرده و درباره اکوسیستم پروژه تحقیقات کامل انجام دهید. برای خرید و فروش رمز ارز مورد نظر نیز حتما از طریق یک صرافی ارز دیجیتال معتبر اقدام کنید.

شما هم اگر تجربه‌ای در زمینه کلاهبرداری از طریق طرح‌های پانزی دارید، آن را از طریق بخش نظرات انتهای مقاله با ما در میان بگذارید تا از وارد آمدن ضررهای مالی هنگفت به سایر کاربران جلوگیری کنیم.

مطالب مرتبط

زبان برنامه نویسی سالیدیتی؛ بررسی خصوصیات و کاربردها
اگر فکر می‌کنید در صورت عقد یک قرارداد معمول، سنتی و قانونی با مفاد مشخص، دیگر هیچ خطری تهدیدتان نمی‌کند،...
اصطلاحات رایج در بازار ارزهای دیجیتال - واژه نامه تخصصی کریپتو
مانند هر فناوری جدیدی، بازار ارزهای دیجیتال هم فهرستی از اصطلاحات و واژه‌های جدید را با معانی ظریف و...
انواع ارزهای دیجیتال؛ معرفی 13 دسته اصلی رمز ارزها
بعضی افراد رویای یک شبه ثروتمند شدن را در سر دارند؛ آن ها تمایل دارند در چیزی سرمایه گذاری کنند که در...
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
نمایش همه نظرات
0
نظر شما درباره این مطلب چیست؟ کامنت بگذارید.x